Muzyka rockowa zaistniała w Polsce w 1959 roku. Pierwszy zespół rock and rollowy powstał w Gdańsku, nosił nazwę Rythm And Blues. Nazwa z błędem, powinno być : rhythm. Ale, ale - dlaczego nie Rock And Roll ? Ano dlatego, że była to operacja maskująca, wszak rock and roll dla wielu - i nie tylko dla władz - jawił się jako prymitywny hałas a zatem redaktor Franciszek Walicki, oficjalny "ojciec polskiego rocka" , inicjator powołania Rythm And Bluesa, uznał, że taka nazwa w sumie określająca gatunek muzyczny z rockiem pokrewny, odwróci uwagę czynników oficjalnych i innych wrogów nowej muzyki. Zespół w swoim składzie miał między innymi popularnego w latach późniejszych kompozytora muzyki rozrywkowej Leszka Bogdanowicza i popularnego w latach następnych beatowego wokalistę Michaja Burano. Żywot R & B nie był długi. Przyjmowani entuzjastycznie, może nawet zbyt entuzjastycznie przez młodzież, wreszcie - nie bez udziału sekretarza Komitetu Wojewódzkiego PZPR w Katowicach, Edwarda Gierka (tak, tego Gierka) otrzymał zakaz występów w większych salach. Muzycy i soliści nie komponowali, nie pisali tekstów. Wykonywali wyłącznie rock and rollowe przeboje ze Stanów i Wielkiej Brytanii a ich źródłem utrzymania były wyłącznie zarobki z koncertów w dużych salach. W tej sytuacji musieli się poddać i rozwiązać zespół.
Nie poddał się jednak "menago" zespołu czyli Franciszek Walicki. Już w początku 1960 roku zorganizował nowy zespół o nazwie Czerwono - Czarni. A co grali Czerwono - Czarni ? Nie grali rhythm and bluesa, nie grali rock and rolla, grali ... big beat ! I to określenie funkcjonowało na Zachodzie a Franciszek Walicki ponownie "zamaskował" prawdziwy charakter zespołu. Nie był długo jego szefem, Muzycy i soliści dali się "podkupić" Estradzie Szczecińskiej. Mieli działać przez długie lata ale coraz bardziej odstawali od tego, co w rocku nowe. Ale, ale - co to znaczyło : zespół i soliści ? Otóż aż do roku 1965, kiedy to wreszcie wpływy brytyjskich grup rockowych z The Beatles i The Rolling Stones na dobre zostały przyswojone w naszym kraju przez muzyków i fanów sprawa wyglądała następująco. Zespół był zespołem instrumentalnym, wykonującym takież przeboje The Shadows, The Ventures i podobnych grup oraz własne utrzymane w podobnym stylu kompozycje. Od śpiewania byli soliści , w Czerwono - Czarnych np. Karin Stanek, Katarzyna Sobczyk, przez pewien czas Helena Majdaniec ( przeszła do Niebiesko - Czarnych), Toni Keczer, Jacek Lech, Henryk Fabian, krótko Wojciech Skowroński, Maciek Kossowski. U Niebiesko - Czarnych : Czesław Niemen (początkowo pod własnym nazwiskiem Wydrzycki), przyszły "czerwonogitarowiec Bernard Dornowski (krótko), Wojtek Korda, śpiewający konferansjer Piotr Janczerski, Adriana Rusowicz. Każdy praktycznie z zespołów lat 60 - 64 (Tajfuny, Chochoły, Big Beat Sextet i inni) powielał taką formułę. Dopiero w roku 1965 zaczęły wchodzić na rynek zespoły w dzisiejszym tego słowa znaczeniu, czyli grupy wokalno - instrumentalne albo dawne ale przeformowane jak Chochoły albo nowe : pierwsza polska supergrupa Polanie, Czerwone Gitary, Skaldowie czy Blackout. Czerwono - Czarni aż do końca działalności pozostali grupą akompaniującą mniejszej czy większej ilości solistek i solistów, Niebiesko - Czarni stali się grupą wokalno - instrumentalną dopiero w 1967 roku, kiedy to opuścił ich Czesław Niemen (występujący od tej pory z własnym zespołem Akwarele) i Piotr Janczerski (by utworzyć zespół No To Co). Wracamy do Franciszka Walickiego - po niemiłej historii z Czerwono - Czarnymi założył nowy zespól, Niebiesko - Czarnych, grupę w historii polskiego rocka znacznie bardziej znaczącą. Miał pan Franciszek współpracować z Breakoutem i SBB, próbował też zrobić z Urszuli Sipińskiej gwiazdę country and western.
Powróćmy jednaj do historii. W erze przedbeatlesowskiej solistki i soliści popularnych grup wykonywali nie tylko rocka anglosaskiego. Wielkim powodzeniem cieszyła się też włoska i francuska odmiana tej muzyki . Owszem, Presley był Królem, Cliff Richard i The Shadows książętami ale popularnością cieszyli się u nas także Rita Pavone, Adriano Celentano, Little Tony (Włochy) czy Johnny Hallyday i Sylvie Vartan ( Francja). Problemem było zdobycie sprzętu nagłaśniającego i instrumentów. Paradoksalnie znośnie było z gitarami elektrycznymi gdyż na krajowym rynku można było nabyć dość przyzwoite czeskie gitary Jolana Grazioso, ( solid body czyli w krajowym muzyczny, żargonie "deski). Nie lekceważyłbym tego instrumentu, w końcu sam Jimmy Page pytany o swe pierwsze instrumenty powiedział, że jego pierwszą poważną gitarą elektryczną była "taka czeska podróbka Fendera Stratocastera o nazwie Graziosa" . Gorzej było z gitarami basowymi i dlatego we wczesnym okresie "polskiego big beatu powszechnie używano kontrabasów - po prostu były dostępne w sklepach muzycznych. Chyba pierwsi gitarą basową z prawdziwego zdarzenia dysponowali zawsze otwarci na nowinki techniczne Niebiesko - Czarni (już za lat kilka pierwszy polski zespół posiadający wzmacniacz Marshall o mocy 100 W. Inni, ubożsi, próbowali konstruować gitary basowe samodzielnie. Przeszkodą był brak odpowiednich strun toteż na zasadzie "Polak potrafi" montowano w takich "samodziałach" struny fortepianowe. I tu wkrótce dopomógł oficjalny import do Polski czeskich gitar basowych, w czasach późniejszych pokazywały się w sprzedaży gitary elektryczne ( w tym basowe) z NRD. Ustrój mieliśmy socjalistyczny ale handel polski , w tym import, odznaczał się niejaką schizofrenią. Stąd też generalnie zachodnich instrumentów niby w sprzedaży nie było ale nagle, ni z tego, ni z owego w jakimś sklepie muzycznym pokazywała się gitara elektryczna czy nawet wzmacniacz z Zachodu. Niekoniecznie ze Stanów czy Wielkiej Brytanii ale np. z Włoch (gitary EKO) czy Szwecji. Do tego prywatny import poprzez rodziny i przyjaciół na Zachodzie, do tego szybko reagująca na potrzeby rynku branżą prywatna. Nie było jednak łatwo. Ci, którzy chcieli grać niekoniecznie mieli pieniądze, zaś ci, którzy je mieli raczej nieczęsto odczuwali palącą potrzebę zakładania zespołu beatowego. Nie było najgorzej z perkusjami - była znakomita krajowa prywatna firma Szpaderski, były znośne czeskie Amati. Niestety - to już były bardzo poważne koszty a jeszcze większe gdy ktoś miał chęć grać na saksofonie. Saksofoniści mieli jeszcze jeden problem - ich instrumenty były przekazywane do handlu według tak zwanego rozdzielnika ( co dotyczyło i innych instrumentów) i tak w Warszawie mogło być np. w roku 1963 w sprzedaży w sklepach państwowych dokładnie zero saksofonów tenorowych podczas gdy w Legnicy instrument taki w cenie skromnych 16 000 zł (jak na ówczesne zarobki cena przeraźliwie wysoka) mógł pokrywać się kurzem w dziale muzycznym naszego Państwowego Domu Towarowego. Najtrudniej dostępne były wzmacniacze i kolumny głośnikowe.
Zespoły zawodowe zawsze mogły liczyć na pomoc zajmujących się nimi instytucji (tzw. estrady), czasem - zwłaszcza od roku 1964 - na zakupy przy okazji chałturki na Zachodzie) . Natomiast amatorzy - no cóż, można użyć określenia, że mieli prze....e. Jeśli znaleźli opiekunów w domu kultury czy klubie zakładowym to zawsze na coś mogli liczyć ale jeśli dziali samodzielnie to pozostawało majsterkowanie. Nie tak łatwo jednak było skonstruować kolumnę głośnikową jeżeli najmocniejszy dostępny w handlu głośnik miał moc 10 W. Zatem w roli wzmacniaczy powodzeniem cieszyły się radioodbiorniki radiowe. Gdy około roku 1965 popularne stały się organy elektronowe początkowo jedynym dostępnym ( i to niełatwo) instrumentem była produkowana w Z.S.R.R. Jonika, zwana "zemstą Breżniewa". Następnie pojawiły się dość znośne organy Matador z NRD. Niemniej instrumenty i nagłośnienie stanowiły piętę achillesową aż do lat 90-tych nie tylko polskiego rocka ale i jazzu i muzyki pop.
mp
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz